Hoe persoonlijk verlies het werk van verpleegkundige Maaike verdiepte

De zomer van 2024 begon aanvankelijk zorgeloos, maar veranderde binnen enkele weken in een periode van ziekenhuisopnames, hospicezorg en afscheid toen Maaikes moeder te horen kreeg dat ze aan uitgezaaide longkanker leed. Maaike: 'Dat kwam als een donderslag bij heldere hemel. Ik hoorde dat ik mijn moeder heel snel zou gaan verliezen en een week later overleed ze in mijn armen." 
 
Maar daar bleef het niet bij: terwijl Maaike rouwde om haar moeder en regelzaken moest overnemen van haar vader omdat hij dat zelf niet meer kon, overleden ook nog drie andere familieleden waar Maaike een goede band mee had: een oom, een tante en een neef. En precies acht maanden na haar moeder overleed ook haar vader, die kort ervoor eveneens de diagnose kanker had gekregen. "Het leek alsof het scenario zich herhaalde, maar ditmaal met mijn vader. Opnieuw slecht nieuws, opnieuw een hospice en opnieuw een overlijden." 
 
Tussen deze gebeurtenissen door bleef Maaike werken en maakte ze zelfs een overstap naar een nieuwe functie, in een team waar veel gevraagd werd. “Ik had het gevoel dat ik moest bewijzen dat ik er stond,” zegt ze daarover. “Dus ik ging door. Maar eigenlijk was ik vooral aan het overleven.” 

Verantwoordelijkheid  

Dat zorgen diep in haar systeem zit, is geen toeval. Al vanaf haar vijftiende droeg Maaike thuis veel verantwoordelijkheid. De chronische ziekte van haar vader en de psychische kwetsbaarheid van haar moeder en zus maakten dat ze vroeg volwassen werd. “Ik was meer de verzorgende dan het kind,” blikt ze terug. Dat patroon zette zich voort in haar werk: regelen, verantwoordelijkheid nemen en de lat hoog leggen was voor haar heel normaal.  

Maar in deze periode werkten diezelfde kwaliteiten ook tegen haar. “Ik kon niet meer voelen waar mijn grens lag. Mijn hoofd ging door, maar mijn lijf zei iets anders. Hartkloppingen, een hoge bloeddruk en vermoeidheid maakten duidelijk dat het te veel was geweest. Ik verloor de verbinding met mezelf. En als je die kwijt bent, wordt verbinding maken met een team ook lastig.” 

Maaike besloot hulp te zoeken buiten de organisatie, bij een rouwcoach. “Ik dacht: ik ga daar een uur zitten en dan kan ik het weer rationeel plaatsen. Maar ik zat er twee uur. Alles kwam eruit.” Die gesprekken brachten ruimte voor verdriet, boosheid en opluchting - emoties die ze lange tijd had uitgeschakeld. Het inzicht dat volgde was helder. "Ik heb moeten erkennen dat emoties invloed hebben op hoe je functioneert, óók als professional. Om een burn-out te voorkomen heb ik daarom gekozen voor een tijdelijke sabbatical. Niet om op vakantie te gaan, maar om de rust in mijn hoofd terug te vinden en er ook te kunnen zijn voor mijn gezin." 

Warmer en minder zakelijk 

De impact die het afgelopen jaar heeft gehad op haar mentale gezondheid is groot, maar tegelijk merkt Maaike dat haar ervaringen met rouw en verlies haar blik hebben verruimd. "Wat ik vroeger professioneel begreep, begrijp ik nu ook vanuit mijn hart. Wanneer ik cliënten begeleid die langdurig mantelzorger zijn geweest, herken ik de uitputting en het schuldgevoel. Ik weet hoe het voelt als zorgen voor een ander je identiteit wordt. En dat maakt gesprekken anders. Het maakt me warmer, minder zakelijk en meer mens. Tegelijkertijd bewaak ik mijn eigen grenzen scherper. Na werktijd gaat mijn werktelefoon uit. Dat deed ik vroeger niet." 
 
"De afgelopen periode heeft me dus best wat gebracht. Ik had nooit gedacht dat ik als begin veertiger en zelf jonge moeder, al geen ouders meer zou hebben en dat maakt dat ik anders naar het leven kijk en beter voor mezelf zorg." Lachend: "Ik spreek weleens van een 'detox van het zorgen'. Jarenlang stond mijn leven in het teken van verantwoordelijkheid en pas nu leer ik wat het is om ruimte te nemen. Dat voelt dubbel maar ook bevrijdend." 
 
*In verband met de privacy van onze collega, gebruiken we de naam Maaike.