
'Je hoeft niet veel te doen om veel te kunnen betekenen'
Een spelletje dammen, een kop koffie, een goed gesprek of gewoon even samen aan tafel zitten. De waarde van vrijwilligerswerk zit vaak in de kleine dingen. Dat weet het Dordtse echtpaar Dick en Sylvia als geen ander. Al twee jaar lang zetten zij zich met veel warmte en betrokkenheid in voor de bewoners van BW Reeweg-Zuid in Dordrecht. Hier verblijven bewoners met psychische kwetsbaarheden en verslavingsproblemen, voor wie een beetje extra aandacht veel kan betekenen.
Dick en Sylvia kwamen twee jaar geleden niet bij Antes terecht met een uitgebreid plan. De eerste keer schoven ze simpelweg gewoon aan om een praatje te maken met de bewoners. En juist dat bleek van grote betekenis. Voor sommige bewoners zijn Dick en Sylvia inmiddels vertrouwde gezichten geworden. Ze worden een beetje gezien als opa en oma, of als een soort vader en moeder. Er is ruimte voor een grap, een serieus gesprek, een luisterend oor of gewoon even samen stil zijn. "Je hoeft niet eens altijd iets te doen", vertelt Sylvia. "Soms zit ik lekker te haken en zit Dick te kleuren. Dan komt er vanzelf iemand bij ons zitten. Het gaat erom dat mensen gezien worden."
Vertrouwensband
In de loop der tijd is er een bijzondere vertrouwensband ontstaan. Bewoners vertellen over wat hen bezighoudt, delen hun zorgen en zoeken Dick en Sylvia soms juist op wanneer ze boos of verdrietig zijn. Sylvia herinnert zich een bewoner die behoorlijk overstuur was geraakt. De situatie was hoog opgelopen en de spanning was voelbaar. Ze nodigde hem uit om even bij hen te komen zitten. Tot haar ontroering zag ze hoe hij langzaam tot rust kwam.
"Dat vind ik heel bijzonder. Soms kunnen wij iets betekenen wat op dat moment voor de begeleiding lastiger is. Wij hoeven geen beslissingen te nemen of regels uit te leggen. We kunnen gewoon luisteren en iemand even de ruimte geven." Dick vult aan: "Iedereen heeft liefde en aandacht nodig. Als je mensen laat merken dat ze ertoe doen, zie je dat ze zich openstellen. We willen niets van ze, we willen er gewoon voor ze zijn."
Kleine gebaren met grote betekenis
De betrokkenheid van Dick en Sylvia stopt niet bij een spelletje of een gesprek. Sylvia is handig met naald en draad en repareert regelmatig kledingstukken van bewoners. Een kapotte jas, een schoen of een kledingstuk dat een tweede leven verdient: Sylvia probeert te helpen waar ze kan.
Ook met kerst denken ze aan de bewoners. Vorig jaar haakte Sylvia maar liefst 25 mutsen. Dit jaar is ze opnieuw druk bezig, maar nu met sjaals. De sjaals worden rond de Kerstdagen op tafel uitgestald, zodat iedereen zelf een exemplaar kan uitkiezen. "Het is zo leuk als je ze later met zo'n muts of sjaal ziet lopen", vertelt Sylvia. “Dan denk ik: daar heb ik het voor gedaan."
Ook bij gezamenlijke maaltijden zijn Dick en Sylvia regelmatig van de partij. Ze helpen met koken, schuiven aan bij het eten en hebben zelfs al eens een enorme stapel pannenkoeken gebakken voor de bewoners. Het zijn misschien kleine dingen, maar ze zorgen voor gezelligheid, verbinding en een moment waarop iedereen gewoon samen kan zijn, ervaart het echtpaar.
Achter ieder mens zit een verhaal
Dick en Sylvia kijken verder dan de psychische problemen of verslaving waarmee bewoners te maken hebben. Ze zijn nieuwsgierig naar de mens achter het gedrag en proberen iedereen te accepteren zoals hij of zij is. "Je moet je kunnen inleven en mensen niet veroordelen", zegt Sylvia. "Niemand kiest ervoor om in zo'n situatie terecht te komen. Achter veel problemen zit een heel verhaal. Wij hebben door de jaren heen geleerd om daar met meer begrip naar te kijken."
Hun christelijke geloof speelt daarin een rol. Het motiveert hen om zich in te zetten voor mensen die soms aan de rand van de samenleving staan. Ze vertellen graag over het geloof als daar ruimte voor is, maar leggen niemand iets op. Respect voor de ander en diens eigen keuzes staat voorop. Dick: "Ik zeg weleens: ik had net zo goed aan de andere kant van de tafel kunnen zitten. Niemand mag worden afgeschreven. Iedereen verdient een nieuwe kans."
Vrijwilligerswerk werkt twee kanten op
Dat Dick en Sylvia veel voor de bewoners betekenen, is duidelijk. Maar zelf krijgen ze er minstens zoveel voor terug. De contacten, de gesprekken en de kleine momenten van waardering maken hun vrijwilligerswerk waardevol.
Toen ze een tijdje geleden overwogen om te stoppen omdat het lichamelijk wat zwaarder werd voor Dick, bleek dat besluit niet zo eenvoudig. Een paar bewoners stonden hen met tranen in de ogen uit te zwaaien. Dat maakte indruk. Uiteindelijk besloten ze hun inzet wat terug te schroeven naar één dag per week, maar wel te blijven komen. "Als je merkt dat mensen op je rekenen, is het moeilijk om afscheid te nemen", vertelt Sylvia. "We hebben nu een vorm gevonden die voor ons haalbaar is. En we merken dat ze blij zijn als we er weer zijn."
Gewoon een beetje extra aandacht
Wat Dick en Sylvia doen, is niet groots of ingewikkeld. Ze behandelen geen problemen en lossen niet alles op. Maar ze bieden iets wat minstens zo waardevol kan zijn: onvoorwaardelijke aandacht, herkenning en menselijk contact.
Hun boodschap aan mensen die overwegen vrijwilligerswerk bij Antes te gaan doen? Ga vooral eens kijken en ervaar of het bij je past. Want achter iedere bewoner zit een mens met een eigen verhaal, behoeften en mogelijkheden. En zij zijn het waard."
Ook vrijwilliger worden?
Wil je ook vrijwilliger worden of twijfel je nog? Neem dan contact op met Rochelle de Gouveia, coördinator vrijwilligerswerk regio Rijnmond.
Rochelle.degouveia@anteszorg.nl
